persona/maske/kimlik

Persona, kelime anlamı olarak tiyatro oyuncularının taktıkları maskedir. Toplumun yada önem verilen kişinin onayını sağlamak için bireyin dış dünyaya karşı taktığı maske daha doğrusu takındığı kimliktir.
Bireyin kendi içinde yarattığı ikilemler bir şekilde ‘Gerçek nedir, kişi ne zaman gerçeği söylemeli ve takınmalıdır’ sorusuna verilebilecek net bir cevap olamamasından doğar. Doğruluk,iyilik,güzellik... kişi için değişken kavramlardır ve içinde bu kavramlara yüklediği anlamlar farklılık gösterir.
Kişi, fiziksel duruşuyla yada tepkileriyle kimliğinin nasıl oluştuğu konusunda bir fikir vermez bize. Sadece gösterilen kimliğin nasıl kabul edilmiş olduğunu ve bu kimliğin kimlik sahibi üzerinde oluşturduklarına tanık oluruz. Ve kişinin geçmişine tanık olamayışımız , onun rahatlıkla maskeler ardına gizlenmesine olanak sağlar. Ama, tabii ki bu tek sebep değildir. Yada takındığımız maskeli kimlikleri yutturabildiğimiz tek insan topluluğu geçmişimizi ve düşüncelerimizi bilmeyenler değildir. Rahatlıkla, biraz da akıl yardımıyla insan istediği anda,mekanda birine karşı maskesini sunabilir. Aslında asıl soru nerede yada nasıl veya kime karşı personaların takınıldığı değil, bunun neden yapıldığı...
Toplumsal-kişisel baskı ve işleyiş kadın ve erkeğe farklı türlü maske taktırır. Toplum, bireyi tanımlanmış ve somutlaştırılmış olmaya itmekte çaba sarfeder ve kişi maskesini bu tanımlanmış doğru(!)lara göre seçer. Toplumumun kadın için oluşturduğu tanımlanmış genel doğru(!) çocuk doğurup beslemek, erkeklerini rahatlatmak ve sırtlarını sıvazlamak, gelişmekizin tektipleşmektir. Erkek içinse erkekliğini ispatlamış, aile reisi sıfatını kolaylıkla sürdürebilmek için yeterli maddiyata ulaşmış, soyadını böylelikle nesilden nesile gururla aktarabilen kimse(?) olabilmektir.
Takınılan maskeler bazen bu toplumsal kaygılardandır veya kişisel tatmine ulaşma hırsından... Ama yüzyıllardır bu anlamda pekte birşey değişmemiştir, personalar/maskeler yerli yerinde durmuştur. Zira, kim aksini yada tamamen arınmış ve maskesiz olduğunu iddia edebilir ki?